De Commissies van toezicht

Ontdek de Centrale raad en de Commissies van toezicht

Een beetje geschiedenis

Het Organiek Besluit betreffende de organisatie van de gevangenissen van 4 november 1821 richt in iedere gevangenis een administratieve commissie op, ook college van regenten genoemd. Dat orgaan, dat ressorteert onder de minister van Justitie, is belast met het toezicht op en het bestuur van de gevangenissen.

De commissie, waarvan het reglement wordt gewijzigd bij het koninklijk besluit van 11 november 1865, bestaat uit drie, zes of negen al dan niet permanente leden. De permanente leden zijn: de provinciegouverneur tot in 1865, de procureur des Konings en de burgemeester, en de militaire auditeur van de steden waar een krijgsraad zetelt. Naast de permanente leden bestaan de commissies uit een bepaald aantal afzetbare leden, die worden verkozen voor zes jaar en om de twee jaar voor een derde worden vernieuwd, op grond van hun anciënniteit. Onder die leden worden een voorzitter en een ondervoorzitter benoemd. De commissie beschikt tevens over een secretaris, de enige die wordt vergoed voor het werk dat hij verricht.

De administratieve commissies hebben ruime bevoegdheden inzake inspectie en toezicht. Zij spreken zich uit over de verzoeken om genade, strafvermindering en voorwaardelijke invrijheidsstelling van de gedetineerden, en zijn bevoegd voor de werving en de wedde van de personeelsleden. Zij worden geraadpleegd over de werken aan het gebouw, staan in voor het materiële en financiële beheer van de gevangenis (beheer van de begroting, aankoop en verkoop van goederen, toezicht in de ateliers en opslagplaatsen van de gevangenis, tarieven in de kantine). Zij controleren de penitentiaire arbeid en leggen gedetineerden straffen op.

In de loop van de twintigste eeuw verliezen zij echter gaandeweg hun invloed. De gevangenisdirecteurs worden belangrijker.

De administratieve commissies worden opgeheven bij het koninklijk besluit van 4 april 2003 en vervangen door de commissies van toezicht

 

 

Huidige situatie

Elke gevangenis heeft een Commissie van toezicht die belast is met het toezicht op de detentie-omstandigheden. Zij behandelt de verzoeken van de gedetineerden over hun detentie-omstandigheden. In elke gevangenis is er dus steeds een extern orgaan waartoe de gedetineerden zich kunnen wenden.

De Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen vervult een coördinerende rol ten aanzien van de Commissies van toezicht. De Centrale toezichtsraad kan ook transversale problemen waarmee de verschillende commissies te maken krijgen, synthetiseren en optreden als gesprekspartner van de algemene leiding van het gevangeniswezen. De Centrale toezichtsraad stelt adviezen op ter attentie van de minister van Justitie en een periodiek verslag ter attentie van de minister van Justitie en het Parlement.

Vanaf 1 januari 2019 vervangt de Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen van het Federaal parlement de Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen ingesteld bij de FOD Justitie. Zulks is bepaald in de wettelijke bepalingen. De leden van de Centrale raad hebben op 24 april 2019 de eed afgelegd bij de voorzitter van de Kamer van volksvertegenwoordigers.

 

Toekomst

Vanaf 1 september 2019 zal de Centrale raad opgericht bij het Federale parlement nieuwe commissies van toezicht oprichten.