Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen

De commissies van toezicht onder de loep

Intérieur d'une prison
Publication date: 
20/12/2018 - 14:00
Bij elke gevangenis is een Commissie van Toezicht ingesteld. Alle leden van die commissies zijn vrijwilligers. Op 31 december 2018 telden de 31 commissies van toezicht 282 vrijwilligers (258 leden en 24 secretarissen).

Van 2014 tot 2016 steeg hun aantal van 240 (in 2014) tot 258 (in 2015) en vervolgens tot 274 (in 2016).  Eind 2017 is het aantal leden (266) met (8 mensen) licht gedaald;  de leden die hun mandaat in 2017  hebben beëindigd werden niet allemaal door nieuwkomers vervangen. Eind 2018 is het aantal leden (258) op nieuw (met 8 mensen) gedaald. 

De leden hebben een mandaat van vier jaar dat eenmaal kan worden verlengd. Van de 258 leden oefenen er 197 een eerste mandaat uit en slechts 61 een tweede. Het aantal leden dat een tweede mandaat opneemt blijft laag, maar we onderkennen een stijgende trend (24 in 2014 ; 29 in 2015 ; 36 in 2016 ; 56 in 2017).

Voor een wettige samenstelling moet een Commissie van Toezicht voldoen aan volgende criteria: 

  • minimaal 6 leden tellen. 6 van de 31 commissies voldoen op 31 december 2018 niet aan dat criterium: Andenne (3 leden), Huy-Marneffe (5 leden), Ieper (3 leden), Namur (2 leden), Tongeren (4 leden) en Wortel-Hoogstraten (1 leden).  
  • minstens een magistraat, een geneesheer en een advocaat als lid hebben. Alle 28 commissies tellen op zijn minst een advocaat;  27 commissies op zijn minst een magistraat;  21 commissies op zijn minst een geneesheer.

Van de 31 toezichtcomités konden 4 commissies (Dinant, Ieper, Namur en Wortel-Hoogstraten) niet reageren op de verzoeken die werden gedaan in het laatste kwartaal van 2018. De centrale raad of een andere commissie van toezicht moeste tussen komen.

De Centrale raad stelt aan elke Commissie van toezicht een budget ter beschikking om haar werkingskosten te dekken. Sommige commissies maken hiervan niet (of onvoldoende) gebruik.

De Centrale raad stelt aan elke Commissie van toezicht een webpagina ter beschikking voor de publicatie van haar jaarrapporten en adviezen: 28 van de 31 commissies van toezicht maken daarvan gebruik.

Ten behoeve van alle leden en secretarissen van alle Commissies van toezicht plaatst de Centrale raad op het intranet alle informatie waarover hij beschikt, waaronder de agendapunten van zijn vergaderingen, de notulen ervan, de werkdocumenten.  Ook de Commissies van toezicht kunnen op het intranet documenten en informatie plaatsen, die zij met de overige commissies kunnen delen.  Deze mogelijkheid wordt maar door weinige commissies benut.  Het intranet wordt ook weinig geraadpleegd.

Commissies van Toezicht kunnen hun bijdragen laten publiceren in een Newsletter, die naar alle leden van de commissies wordt verstuurd.  Sinds 2014 wordt de Newsletter drie tot vier keer per jaar verspreid.  

Elk verzoek van een Commissie van toezicht komt op de agenda van de Centrale raad, die minstens maandelijks vergadert.

Elk jaar organiseert de Centrale Toezichtsraad een studiedag voor de leden van de Commissies van Toezicht.  De laatste studiedag ging over een klachtrecht voor de gedetineerden.  Slechts een vijftigtal leden woonden die studiedagen bij, amper 20% van de leden.

Studie dag 2017 : De relatie van de penitentiaire beambte met de gedetineerde

Studie dag 2016 : Gevangenis en radicalisering

Studie dag 2015 : Toezicht over opsluiting en VN-normen

 

Eind 2018 organiseerde de Centrale raad, in samenwerking met het Instituut voor gerechtelijke opleiding, een basis opleiding voor de leden van de commissies van toezicht. Iets meer dan 20 Franstalige leden en 20 Nederlandstalige leden namen deel aan deze opleiding, die begin 2019 zal worden voortgezet.

Begin 2019 wordt de centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen die is opgesteld bij de FOD Justitie vervangen door een centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen, opgesteld bij het federale parlement. De huidige commissies van toezicht blijven ongewijzigd tot 31 augustus 2019, wanneer ze worden vervangen door commissies van toezicht die door de nieuwe centrale raad zullen worden gecreëerd.

Hierna volgen de ledenaantallen van de Commissies van toezicht in 2018, 2017, 2016, 2015, en 2014.